Milli Mücadele’nin mihenk taşı Sivas Kongresi 107 yaşında

4 Eylül 1919’da Sivas’da toplanan kongre, 107. yıl dönümünde coşkulu bir şekilde kutlanıyor. Mustafa Kemal Paşa başkanlığında yapılan toplantıda “manda ve himaye” fikri kesinlikle reddedildi ve Türkiye Cumhuriyeti’nin temelleri atıldı. 22 Haziran 1919’da Amasya’da yapılan “Amasya Tamimi” çağrısının ardından, 27 Haziran’da Sivas’a gelen Paşa, 2 Eylül’de yeniden şehre döndü ve 18 Aralık 1919’a kadar kaldı. 4 Eylül 1919 Perşembe günü saat 14.00’te Atatürk ve Kongre Müzesi binasında başlatılan kongre, 7 gün sürdü.

8‑9 Eylül’de “manda” tartışmaları yaşandı; 11 Eylül’de sonuç bildirgesi yayımlandı ve 12 Eylül’de halk katılımıyla toplantı gerçekleştirildi. “Manda ve himaye kabul olunamaz” kararı alındı. Kongrede, askeri tıp öğrencisi Hikmet’in sözleri ve Atatürk’ün gençliğe duyduğu güven vurgusu yer aldı. Ayrıca, Sivaslı kadınlar Trabzon ve Erzurum’dan gelen göçmenlerle birlikte örgütlenerek 9 Aralık 1919’da Anadolu Kadınları Müdafaa‑i Vatan Cemiyeti’ni kurdu.

Sivas Kongresi, milli egemenlik ve milli irade kavramlarını devlet hayatına taşıyan ilk örgütsel faaliyet olarak adeta bir milli meclis işlevi gördü. Bakanlıkların önündeki engelleri ortadan kaldırarak halkı bir bütün halinde harekete geçirdi; bu süreç, 9 Eylül 1922’de büyük bir zafere kapı açtı ve 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilanıyla taçlandı.