Sürekli erteliyor ve hiçbir şey yapmak istemiyorsanız dikkat! – Sağlık Haberleri

Klinik Psikolog Burçin Deniz, sonbahar döneminde gün ışığının kısalması ve hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte insanların açık alan aktivitelerinden ve sosyal etkileşimlerden uzaklaştığını belirtti. Bu durum, günlük yaşamda keyif, tatmin ve başarı hissi veren dış pekiştireçlerin azalmasına yol açarak bireyleri kademeli olarak davranışsal geri çekilmeye yönlendirebilir. Deniz, bu çevresel değişimin ruh hali üzerindeki etkilerini açıklarken, ruminasyon mekanizmasının devreye girdiğine dikkat çekti.

Ruminasyon, mevsimsel yavaşlamanın getirdiği ilk halsizlik veya isteksizlik hissi karşısında “Neden böyle hissediyorum?” gibi sorulara aşırı odaklanmayı içerir. Bu süreç, eylemsizliği pekiştirir ve keyifsizlik hissini derinleştirir. Yaz aylarında yüksek dış pozitif pekiştireçlerin yerini sonbaharda kısıtlayıcı rutinler alırken, artan uyku ihtiyacı, karbonhidrat ağırlıklı beslenme isteği ve sosyal izolasyon kendi içinde büyüyen bir kısır döngü oluşturur. Enerji düşük hissettikçe evde kalma eğilimi artar ve dış dünyadan gelen ödül mekanizması yetersiz kalır. Bu durum, yorgunluk ve isteksizliği hafifletmek yerine pekiştirir, ruh halindeki dönemsel yavaşlamayı büyütür.

Deniz, bu süreç haftalarca süren derinleşen çökkünlük, önceden keyif alınan aktivitelere karşı tam bir ilgisizlik ve belirgin işlevsellik kaybı ile klinik boyuta taşındığında “mevsimsel afektif bozukluk” olarak tanımlanabileceğini söyledi. İsteksizlik, çökkünlük ve enerji kaybı iki haftadan uzun sürüyorsa ve günlük işlevselliği belirgin şekilde kısıtlıyorsa, mutlaka uzman desteğine başvurulması gerektiğini vurguladı. Bu durum, mevsim geçişlerinde hissedilen hafif yorgunluk ve isteksizliğin doğal bir adaptasyon tepkisi olduğunu, ancak klinik düzeye ulaştığında profesyonel yardım gerektiğini gösteriyor.